Terörizmin dijital bebeği: Stenografi

Bakmak ve görmek. Ne her bakan görür ne de her gören bakar. Bir fotoğrafın genelini de, görülmesi gereken kısmını da aynı zamanda görmek pek maharetli bir iştir. Stenografi, Yunanca steganos (gizlenmiş) ve graphein (yazı) kelimelerinin birleşimidir. İlk kez 1499 yılında bir başrahip ve matematikçi olan Johannes Trithemius tarafından kullanılmıştır.

Günümüze kadar pek çok şekilde mesajları gizlemek, kısaltmak veya daha hızlı kayda geçmek için kullanılmıştır. Antik Yunan’da yazı yazılan ağaçların üzerine balmumu sürülmüş ve balmumu ile yazılan yazı gizlenmiştir. Benzer şekilde kölelerin traş edilmiş kafalarına mesajlar kazılır ve daha sonra saçın tekrar çıkması beklenirmiş ve bu yara izi şeklindeki yazı mesaj olarak taşınırmış. İkinci dünya savaşınca ilk kez Fransa tarafından görünmeyen mürekkepler kullanılmış ve hemen ardından mors kodu doğmuştu. Şiirlerin ilk harfleri kullanılarak akrostiş yöntemiyle işkence gördüğünü beyan eden İlhan Selçuk dahi bir stenograftır. İnsanlar mesajlarını gizlemek için birçok yöntem geliştirdiler. Bilgisayar kullanımı yaygınlaştıkça ve teknoloji geliştikçe ne yazıktır ki teröristler dijital ortamda fotoğrafları, resimleri, müzik ve video dosyalarını stenolamaya başladılar ve nerdeyse kusursuz bir şekilde iletiştiler. İşte bundandır ki etki-tepki şeklinde bugün dijital stenografi pek gelişti ve terörün dijital bebeği dijital stenografi doğdu.

Steganography Analysis and Research Center (Stenografi Analiz ve Araştırma Merkezi) günümüzde aktif olarak kullanılan 800’ün üzerinde steno programı olduğundan söz eder. Sıkça kullanılan dijital steno yöntemleri şu şekildedir;

1- Pütürlü ve parlamış bölümleri olan resim ve ses dosyalarının en alt bitlerine mesajı saklamak. (Blog yazımda gördüğünüz beyaz kedi fotoğrafı "Boss said that we should blow up the bridge at midnight." (patron köprüyü geceyarısı uçurmamızın uygun olacağını söyledi) Stenoludur.)
2- Verileri kriptolanmış ya da normal şekilde dosyalara ekleme. Bu veriler tekrar okunmadan önce enkript edilirler.
3- Chaffing & Winnowing (Saman çöpünü ayırma ve harmanlama) – Bir tür kriptolama yöntemidir. Güvenli kanallar kullanılmadan ve enkript etmeden mesajlar gönderilir. İlk kez Ron Rivest tarafından kullanılmıştır.
4- Mimic fonksiyonlar kullanılarak stenolama ki bu yöntem brute force attacklar ile dekript etmeyi de mümkünatsız kılar.
5- Video dosyalarına stenolama. Bu yöntem ile video belirli bir oranda yavaş veya hızlı oynatıldığında mesaj alınır.
6- Bir dizideki elemanların yerlerini değiştirerek stenolama.
7- Content-Aware Stenosu, bu yöntem ile veri bloğundaki kontrolleri bir insan yapar ve bu şekilde bir bilgisayar tarafmasından geçen mesajlar bilgisayarlar tarafından algılanamayacak şekilde dilbilimi ile kodlanabilir.
8- Blog-Stenosu. En yaygın olarak kullanılan stenolardır. Mesajlar parçalara ayrılmış olarak çeşitli blog yazılarına ve yorumlara eklenirler. Ve simetrik olarak yayınlanmış bu mesajlar birleştirilerek bir bütün haline getirilirler.

Fotoğraf steno tekniği genelde daha kalabalık datalara sahip fotğoraflar üzerinde kullanılır. Örneğin bir 24-bit Bitmap her ana renk için (kırmızı, yeşil, mavi) 8-bit yeri olacaktır. Eğer mavi rengi ele alacak olursak, 11111111 ile 11111110 renkleri arasındaki fark insan gözü tarafından algılanamayacak kadar küçük bir farka sahip olacaktır. Bu renkler insan gözü tarafından algılanamayacağından fotoğrafın bütünlüğünü bozmayacaktır ve bu şekilde renk yerine başka veriler saklanmak üzere kullanılabilir. Aynı şekilde kırmızı ve yeşil için de bu yöntemi kullanmak mümkündür.

Stenografi çok geniş ve henüz yeni yeni keşfetmeye başladığım bir dal. Kriptoloji ve stenografi üzerine önümüzdeki haftalarda yoğun araştırmalarım olacak. Konuya elimden geldiğince hakim olarak tekrar bir blog yazısı yazacağım.

Dipnot: Merak edenler için, aşağıdaki fotoğrafımda “Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.“ yazıyor. :)